Công an TP. Hà Nội vừa đưa ra khuyến cáo đối với việc cài đặt, sử dụng phần mềm không có bản quyền, phần mềm bị “crack”, kích hoạt trái phép hoặc không rõ nguồn gốc. Đồng thời, cơ quan chức năng cho biết sẽ tiếp tục rà soát, phát hiện và xử lý các hành vi liên quan đến cung cấp, cài đặt, phát tán phần mềm trái phép.
Đây là vấn đề doanh nghiệp không nên xem đơn thuần là chuyện của bộ phận IT.
PHẦN MỀM “CRACK” CŨNG LÀ MỘT RỦI RO PHÁP LÝ
Theo pháp luật sở hữu trí tuệ, chương trình máy tính là đối tượng được bảo hộ quyền tác giả. Việc sao chép, cài đặt hoặc sử dụng phần mềm vượt quá phạm vi được chủ sở hữu cho phép có thể làm phát sinh trách nhiệm pháp lý.
Đáng chú ý, từ ngày 15/02/2026, Nghị định 341/2025/NĐ-CP đã có hiệu lực và thay thế Nghị định 131/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quyền tác giả, quyền liên quan.
Theo Điều 16 Nghị định 341/2025/NĐ-CP, hành vi sao chép tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả có thể bị xử phạt tùy theo giá trị hàng hóa vi phạm, thiệt hại hoặc lợi ích bất hợp pháp; đối với tổ chức, mức phạt có thể lên đến 100 triệu đồng trong các trường hợp luật định. Ngoài tiền phạt, còn có thể áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả.
Trường hợp hành vi có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, cá nhân hoặc pháp nhân thương mại còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 225 Bộ luật Hình sự.
RỦI RO CÓ THỂ NẰM NGAY TRÊN NHỮNG CHIẾC MÁY TÍNH “BÌNH THƯỜNG”
Trong thực tế, doanh nghiệp có thể gặp các tình huống như:
- Windows hoặc Office kích hoạt bằng key không hợp pháp;
- Phần mềm thiết kế, kế toán, kỹ thuật được “crack”;
- Một giấy phép nhưng được cài đặt vượt quá số thiết bị cho phép;
- Nhân viên tự tải và cài đặt phần mềm mà doanh nghiệp không kiểm soát.
Khi có kiểm tra, câu hỏi không chỉ là “ai đã cài phần mềm này?”, mà còn là doanh nghiệp có cơ chế quản lý tài sản phần mềm và kiểm soát việc tuân thủ bản quyền hay chưa.
Ngoài rủi ro sở hữu trí tuệ, phần mềm không rõ nguồn gốc còn có thể chứa mã độc, làm lộ dữ liệu và tạo lỗ hổng an ninh hệ thống.
DOANH NGHIỆP NÊN LÀM GÌ NGAY?
Doanh nghiệp nên chủ động kiểm kê phần mềm đang sử dụng; đối chiếu license, hợp đồng và chứng từ mua bản quyền; gỡ bỏ phần mềm crack hoặc không rõ nguồn gốc; đồng thời thiết lập quy trình kiểm soát việc cài đặt phần mềm trên thiết bị của công ty.
Trong bối cảnh việc thực thi quyền sở hữu trí tuệ ngày càng được tăng cường, bản quyền phần mềm không còn là chuyện “dùng được thì dùng”.
Đối với doanh nghiệp, đây đã trở thành một vấn đề về tuân thủ pháp luật, an ninh thông tin và quản trị rủi ro pháp lý.
Lưu ý: bài báo hiện vẫn dẫn Nghị định 131/2013/NĐ-CP; tuy nhiên văn bản này đã hết hiệu lực từ ngày 15/02/2026. Khi xem xét trách nhiệm xử phạt hành chính hiện nay, cần đối chiếu Nghị định 341/2025/NĐ-CP.
Xem thông tin Công an khuyến cáo tại:
#BanQuyenPhanMem #SoHuuTriTue #PhapLyDoanhNghiep #QuanTriRuiRo #Compliance #AnToanThongTin #DoanhNghiep #HangLuatCapital #CapitalLawFirm
